Zadania na czytanie ze zrozumieniem spędzają sen z powiek wielu uczniom. Tekst wydaje się trudny, pełno nieznanych słów, a czasu mało. Dobra wiadomość? Nie musisz rozumieć każdego słowa, żeby zdobyć komplet punktów. Liczy się strategia. Zebrałam dla Ciebie techniki, które naprawdę działają na egzaminie — niezależnie od tego, czy piszesz egzamin ósmoklasisty, czy maturę.

Najpierw pytania, potem tekst

To najważniejsza zasada, a większość osób robi odwrotnie. Zanim zaczniesz czytać tekst, przeczytaj pytania. Dzięki temu wiesz, czego szukać — czytasz z konkretnym celem, a nie na oślep. Twój mózg zacznie automatycznie wyłapywać fragmenty, które odpowiadają na pytania.

Nie ucz się pytań na pamięć — wystarczy, że będziesz mieć z tyłu głowy, o co chodzi. Wtedy podczas czytania pomyślisz: o, to jest to zdanie, którego szukałem.

Skanuj, nie czytaj słowo po słowie

Na egzaminie nie masz czasu, żeby czytać jak powieść. Użyj dwóch technik, które znają zawodowi tłumacze:

Skimming — szybkie przejrzenie całego tekstu, żeby złapać ogólny sens. Czytasz pierwszy i ostatni akapit uważniej, a środek przelatujesz wzrokiem. Po skimmingu wiesz, o czym jest tekst i jak jest zbudowany.

Scanning — szukanie konkretnej informacji (daty, nazwy, liczby). Przesuwasz wzrokiem po tekście jak skanerem, aż znajdziesz to, czego potrzebujesz. Tak właśnie szukasz odpowiedzi na konkretne pytanie.

Skimming = ogólny sens.
Scanning = konkretny szczegół.

Wyławiaj konkrety, pomijaj zapychacze

Nie każde słowo w zdaniu jest tak samo ważne. W każdym zdaniu są słowa-klucze (kto, co, gdzie, kiedy) i zapychacze — słowa, które tylko spajają zdanie, ale nie niosą kluczowej informacji. Twoim zadaniem jest wyłapać te pierwsze.

Spójrz na przykład. W zdaniu Unfortunately, despite the heavy rain, the match was eventually cancelled naprawdę liczą się tylko dwa słowa: match — cancelled (mecz odwołany). Reszta — unfortunately, despite, eventually — to ozdobniki. Ładne, ale nie zmieniają głównego faktu.

Weźmy prawdziwe zdanie z matury rozszerzonej: Fortunately, the blaze was speedily and fairly effortlessly extinguished. Brzmi groźnie, prawda? A teraz wykreślmy zapychacze: Fortunately (na szczęście), speedily (szybko), fairly effortlessly (dość łatwo) — to wszystko tylko ozdobniki. Zostaje: the blaze was extinguished — pożar ugaszono. Cała reszta opisywała tylko, jak szybko i łatwo to poszło.

Ćwicz to tak: czytając zdanie, w myślach (albo ołówkiem na arkuszu) wykreślaj to, co zbędne, aż zostaną same konkrety. Przysłówki typu actually, basically, obviously, wtrącenia w przecinkach, długie opisy — często można je pominąć bez straty dla sensu.

To ogromnie przyspiesza czytanie i sprawia, że od razu widzisz najważniejsze informacje — a to zwykle one są odpowiedzią na pytanie.

Nieznane słowo? Nie panikuj

Spotkanie nieznanego słowa to nie koniec świata — i prawie zawsze da się je obejść. Oto co robić:

Zgadnij z kontekstu. Przeczytaj całe zdanie, a nawet to przed i po. Często znaczenie słowa wynika z reszty. Jeśli czytasz The restaurant was packed, so we couldn't find a table, to nawet nie znając słowa packed, domyślisz się, że było pełno ludzi.

Sprawdź, czy słowo przypomina polskie albo inne znane. Mnóstwo angielskich słów ma międzynarodowe korzenie: information, situation, computer, problem. To tak zwane kognaty — darmowe punkty.

Rozłóż słowo na części. Przedrostki i przyrostki zdradzają sens. Un- oznacza przeczenie (unhappy = nieszczęśliwy), -less oznacza brak (careless = nieostrożny). Jeśli znasz care, rozszyfrujesz careless.

Uwaga na pułapki

Autorzy egzaminów uwielbiają zastawiać pułapki. Najczęstsza? W tekście pada dokładnie to samo słowo co w odpowiedzi — ale odpowiedź i tak jest błędna. To się nazywa dystraktor. Twórcy liczą na to, że zobaczysz znajome słowo i zaznaczysz je bez czytania sensu.

Dlatego nigdy nie wybieraj odpowiedzi tylko dlatego, że „widziałem to słowo w tekście”. Sprawdź, czy znaczenie całego zdania się zgadza. Poprawna odpowiedź jest zwykle przeformułowana — mówi to samo, ale innymi słowami (synonimami).

Pilnuj czasu

Prosta matematyka: policz, ile masz zadań i ile minut. Zostaw sobie bufor na przepisanie odpowiedzi i sprawdzenie. Jeśli utkniesz na jednym pytaniu — zostaw je i idź dalej. Wrócisz na końcu. Lepiej zdobyć pewne punkty z łatwiejszych zadań niż przepalić pięć minut na jednym trudnym.

Zanim oddasz — sprawdź

Jeśli zostanie Ci czas, wróć do odpowiedzi, których nie byłeś pewien. Przeczytaj jeszcze raz pytanie i upewnij się, że Twoja odpowiedź faktycznie na nie odpowiada — a nie tylko „brzmi dobrze”. Sprawdź też, czy nie zostawiłeś pustych pól. Puste pole to gwarantowane zero; strzał daje szansę.

Jak ćwiczyć na co dzień

Czytania ze zrozumieniem nie da się „nauczyć” w noc przed egzaminem — to umiejętność, którą się buduje. Najlepszy sposób? Czytaj regularnie po angielsku rzeczy, które Cię interesują. Krótkie artykuły, opisy filmów, posty — cokolwiek. Nie musisz rozumieć wszystkiego. Chodzi o to, żeby oswoić się z tym, że tekst może być niejasny, a Ty i tak wyłapiesz sens.

Na EasyWonders znajdziesz czytanki na każdym poziomie — z tłumaczeniem trudniejszych słówek, żebyś ćwiczył bez frustracji.

Teraz czytanka na egzaminie nie będzie Cię już onieśmielać ♥