Jest różnica między „obciąłem włosy” a „obcięto mi włosy u fryzjera”. W angielskim tę drugą sytuację — gdy czynność wykonuje ktoś inny na nasze zlecenie — opisuje konstrukcja have something done. Brzmi tajemniczo, ale jest bardzo przydatna i wcale nie taka trudna. Pokażemy Ci, jak działa i jak odmienia się przez czasy.
Po co nam ta konstrukcja
Porównaj dwa zdania:
I had my hair cut. — Obcięto mi włosy. (zrobił to fryzjer)
Widzisz różnicę? Gdy mówisz I had my hair cut, podkreślasz, że nie zrobiłeś tego sam — zapłaciłeś komuś albo poprosiłeś, żeby to zrobił. To typowe dla usług: fryzjer, mechanik, lekarz, hydraulik.
Budowa — zapamiętaj ten wzór
Konstrukcja ma zawsze ten sam szkielet. Kluczowa jest kolejność: najpierw rzecz, dopiero potem czynność w formie past participle (trzecia forma czasownika).
have + rzecz + czasownik w 3. formie
She had her nails done. — Zrobiono jej paznokcie.
Uwaga: zmienia się tylko czasownik have — to on przyjmuje czas i osobę. Reszta (rzecz + 3. forma) zostaje bez zmian.
Odmiana przez czasy — pełna tabela
To najważniejsza część. Spójrz, jak jedno zdanie zmienia się w różnych czasach — pracuje tu tylko słówko have:
| Czas | Przykłady |
|---|---|
| Present Simple | I have my car washed. Myją mi samochód (regularnie). She has her house cleaned. Sprzątają jej dom. |
| Present Continuous | I am having my car washed. Właśnie myją mi samochód. He is having his suit made. Właśnie szyją mu garnitur. |
| Past Simple | I had my car washed. Umyto mi samochód (wczoraj). We had our photos taken. Zrobiono nam zdjęcia. |
| Past Continuous | I was having my car washed. Właśnie myto mi samochód. She was having her hair dyed. Właśnie farbowano jej włosy. |
| Present Perfect | I have had my car washed. Mam już umyty samochód. They have had their roof fixed. Mają już naprawiony dach. |
| Past Perfect | I had had my car washed. Miałem już umyty samochód (wcześniej). She had had her nails done. Miała już zrobione paznokcie. |
| Future (will) | I will have my car washed. Umyją mi samochód (w przyszłości). He will have his teeth checked. Sprawdzą mu zęby. |
| be going to | I am going to have my car washed. Zamierzam oddać samochód do mycia. We are going to have the walls painted. Zamierzamy pomalować ściany. |
| Modalne (should, must…) | You should have your eyes tested. Powinieneś zrobić sobie badanie wzroku. I must have this document signed. Muszę dać podpisać ten dokument. |
Zauważ: w Present Perfect pojawia się have had, a w Past Perfect nawet had had — i to zupełnie poprawne, choć wygląda dziwnie. Skąd te dwa słowa? Weźmy zdanie I have had my car washed i rozłóżmy je na części:
I have had my car washed
→ to have buduje czas Present Perfect (jak w „I have done”)
I have had my car washed
→ to had należy do konstrukcji have something done (ktoś umył mi samochód)
Czyli dwa różne słowa — have od czasu i had od konstrukcji — po prostu stanęły obok siebie. To nie pomyłka.
Przeczenia i pytania
Tworzymy je tak samo jak zwykle dla danego czasu — bo pracuje have. W czasach prostych pojawi się do / does / did.
I didn't have my car washed. — Nie umyto mi samochodu.
Have you had your hair cut? — Obcięto ci włosy?
Potoczna wersja: get something done
W mowie potocznej zamiast have bardzo często usłyszysz get. Znaczenie jest takie samo, tylko brzmi swobodniej.
I need to get my eyes tested. — Muszę zrobić sobie badanie wzroku.
Druga funkcja: gdy coś przykrego nam się przydarzyło
Ta sama konstrukcja ma jeszcze jedno zastosowanie — opisuje coś nieprzyjemnego, co nam się stało (nie na nasze życzenie).
They had their house broken into. — Włamano się do ich domu.
Tu oczywiście nikt nie zlecał kradzieży — konstrukcja podkreśla, że byliśmy ofiarą jakiegoś zdarzenia.
Krótkie podsumowanie
Zapamiętaj trzy rzeczy: po pierwsze, schemat have + rzecz + czasownik w 3. formie. Po drugie, odmienia się tylko have — to ono przyjmuje czas. Po trzecie, konstrukcja ma dwa znaczenia: usługa (ktoś coś robi dla nas) albo coś przykrego, co nam się przydarzyło.
Teraz z łatwością powiesz, że coś zrobiono za Ciebie ♥