Data po angielsku to nie tylko inny szyk niż po polsku — to też liczebniki porządkowe i zupełnie osobny sposób czytania lat. Gdy raz zrozumiesz zasady, przestaniesz się wahać przy każdej dacie. Zaczynamy od dni, a potem przechodzimy do najciekawszej części — roczników.
Dzień miesiąca — liczebnik porządkowy
Najważniejsza zasada: dzień czytamy jako liczebnik porządkowy (pierwszy, drugi, trzeci), nie główny. Choć w piśmie często widzisz samą cyfrę, w mowie zawsze dodajemy końcówkę.
2nd → the second — drugi
3rd → the third — trzeci
4th → the fourth — czwarty
5th → the fifth — piąty
9th → the ninth — dziewiąty (uwaga: bez e!)
12th → the twelfth — dwunasty (uwaga: twelve → twelfth)
20th → the twentieth — dwudziesty (y → ie)
21st → the twenty-first — dwudziesty pierwszy
30th → the thirtieth — trzydziesty
100th → the hundredth — setny
Zwróć uwagę na skróty w piśmie: st, nd, rd, th to końcówki liczebników porządkowych (first, second, third, fourth).
Cała data — dwa zapisy
Angielski ma dwa sposoby zapisu daty i warto znać oba, bo różnią się kolejnością:
Brytyjski: dzień — miesiąc — rok
Amerykański: miesiąc — dzień — rok
May 15th, 2024 (AmE) — May the fifteenth, twenty twenty-four
Jaki przyimek?
To zależy, czy mówisz o konkretnym dniu, czy o całym miesiącu lub roku:
on — przed konkretnym dniem i datą
in — przed miesiącem, rokiem i porą roku
on May 15th — piętnastego maja
in May — w maju
in 2024 — w 2024 roku
in summer — latem
Lata — tu zaczyna się magia
To najciekawsza i najczęściej myląca część. Lat nie czytamy jako jednej wielkiej liczby. Zwykle dzielimy rok na dwie połowy po dwie cyfry i czytamy je osobno.
1999 → nineteen ninety-nine — dziewiętnaście / dziewięćdziesiąt dziewięć
1066 → ten sixty-six — dziesięć / sześćdziesiąt sześć
Czyli 1985 czytamy jako dwie liczby: 19 i 85 — nineteen eighty-five.
Gdy w środku jest zero — „oh”
Jeśli druga połowa roku zaczyna się od zera (np. 05, 06, 09), to zero czytamy jako oh (jak angielska litera O), a nie „zero”. To bardzo typowe dla lat z początku wieku.
1905 → nineteen oh five — dziewiętnaście / zero pięć
1806 → eighteen oh six — osiemnaście / zero sześć
A gdy po pierwszej połowie są same zera, jak w 1900, mówimy nineteen hundred — dosłownie „dziewiętnaście setek”:
1800 → eighteen hundred — rok 1800
Rok 2000 i okolice — wyjątek
Przełom tysiącleci rządzi się trochę innymi prawami. Rok okrągły i pierwsze lata po nim czytamy przez thousand:
2005 → two thousand (and) five — dwa tysiące pięć
2008 → two thousand (and) eight — dwa tysiące osiem
Słówko and jest opcjonalne — częstsze w brytyjskim, pomijane w amerykańskim.
Od 2010 — wraca podział na pół
Od roku 2010 znów możemy wrócić do dzielenia na dwie połowy — i to jest dziś najczęstszy sposób:
2024 → twenty twenty-four — dwadzieścia / dwadzieścia cztery
2015 → twenty fifteen — dwadzieścia / piętnaście
Usłyszysz też wersję two thousand (and) fifteen — obie są poprawne, ale twenty fifteen brzmi bardziej naturalnie i szybciej.
Dekady i roczniki
Gdy mówisz o całej dekadzie (latach 80., 90.), dodajesz do liczby -s:
the 90s → the nineties — lata dziewięćdziesiąte
A gdy chcesz powiedzieć „w którymś roku”, użyj przyimka in:
We met in 2020. — Poznaliśmy się w 2020. (in twenty twenty)
Teraz każda data i każdy rok są dla Ciebie jasne ♥