Przedimki to zmora Polaków — bo w naszym języku ich po prostu nie ma. „Widzę kota” może znaczyć I see a cat albo I see the cat, a różnica bywa istotna. Dobra wiadomość: po zrozumieniu jednej zasady większość przypadków staje się oczywista.
Dwa rodzaje przedimków
W angielskim są dwa typy przedimków:
a / an — przedimek nieokreślony. Mówi „jakiś, jeden z wielu” — używasz go, gdy wspominasz o czymś po raz pierwszy albo nieważne, który konkretnie egzemplarz.
the — przedimek określony. Mówi „ten konkretny, o którym wiemy” — używasz go, gdy i Ty, i rozmówca wiecie, o co chodzi.
a czy an? Decyduje dźwięk
Wybór między a i an zależy od tego, jak zaczyna się następne słowo — ale uwaga, liczy się dźwięk, nie litera.
a przed dźwiękiem spółgłoski · an przed dźwiękiem samogłoski
an apple, an hour, an umbrella — dźwięk samogłoski (uwaga: an hour, bo „h” jest nieme!)
Pułapka: a university (bo brzmi „juniwersity” — dźwięk „j”), ale an hour (bo „h” nieme, brzmi „auer”). Liczy się ucho, nie pisownia.
Kiedy a / an?
1. Gdy mówisz o czymś pierwszy raz
2. Gdy mówisz o zawodzie
Kiedy the?
1. Gdy wiadomo, o co chodzi (drugi raz, albo coś jedynego)
The sun is bright today. — Słońce dziś mocno świeci. (jest tylko jedno)
2. Przy rzeczach jedynych w swoim rodzaju i superlatywach
Utarte zwroty z the — warto znać na pamięć
Jest grupa wyrażeń, w których the pojawia się „na stałe” — nie z reguły, tylko z przyzwyczajenia języka. Najlepiej zapamiętać je jako gotowe całości:
in the distance (w oddali) · the most (najbardziej) · on the radio (w radiu)
in the morning / afternoon / evening (rano / po południu / wieczorem)
the Simpsons (Simpsonowie) · the Alps (Alpy) · the USA
Zauważ ostatni wiersz: the stawiamy przed nazwiskami rodzin (the Simpsons = cała rodzina Simpsonów), pasmami gór (the Alps) i niektórymi nazwami krajów złożonych (the USA, the UK) — choć przy zwykłych nazwach państw przedimka nie ma (Poland, France).
Kiedy BEZ przedimka (zero article)?
Czasem nie dajemy żadnego przedimka — to też reguła, nie przypadek. Dzieje się tak m.in. przed rzeczownikami w liczbie mnogiej i niepoliczalnymi, gdy mówimy ogólnie.
Water is important. — Woda jest ważna. (ogólnie)
She plays tennis. — Gra w tenisa. (sporty bez przedimka)
Bez przedimka mówimy też o posiłkach (have lunch), językach (speak English) i większości nazw własnych (Poland, Monday).
Ale uwaga: mnogie i niepoliczalne TEŻ biorą the, gdy są konkretne
To częste nieporozumienie. „Mnogie i niepoliczalne idą bez przedimka” dotyczy tylko sytuacji, gdy mówimy ogólnie. Ale jeśli chodzi o konkretne psy czy konkretną wodę — takie, o których i Ty, i rozmówca wiecie — wraca the, tak samo jak przy pojedynczych rzeczownikach.
The dogs next door are very loud. — Te psy od sąsiadów są bardzo głośne. (konkretne, wiadomo które → the)
The water in this bottle is warm. — Woda w tej butelce jest ciepła. (konkretna → the)
Zasada jest więc spójna: the zawsze oznacza „ten konkretny, o którym wiemy” — niezależnie od tego, czy rzeczownik jest pojedynczy, mnogi czy niepoliczalny.
Jak to zapamiętać?
Zadaj sobie jedno pytanie: czy rozmówca wie, o który konkretnie egzemplarz chodzi? Jeśli tak — the. Jeśli nie, bo to „jakiś” / pierwszy raz — a/an. A jeśli mówisz ogólnie o mnogich lub niepoliczalnych rzeczach — często bez przedimka. Z czasem to wejdzie w krew przez osłuchanie.
Teraz te małe słówka przestaną Cię zaskakiwać ♥