Rozprawka za i przeciw (for and against essay) to jedna z form, które możesz dostać na maturze rozszerzonej z angielskiego. Jej celem jest obiektywne przedstawienie obu stron jakiegoś zagadnienia — argumentów za i przeciw — bez narzucania własnego zdania aż do samego końca. Brzmi poważnie, ale ma bardzo przewidywalny schemat, który da się opanować.
Co musisz wiedzieć na start
Rozprawka to tekst argumentacyjny na poziomie rozszerzonym. Kilka faktów:
Długość: 200–250 słów · 13 punktów · poziom rozszerzony
Oceniane są cztery rzeczy: treść (czy zrobiłeś, co kazało polecenie), spójność i logika (czy akapity się łączą), zakres środków językowych (bogactwo słownictwa) i poprawność. Rozprawka za i przeciw ma być obiektywna — własną opinię wyrażasz dopiero w zakończeniu, i to ostrożnie.
Struktura — cztery akapity
To fundament. Trzymaj się tego schematu:
Akapit 1 — wstęp. Wprowadzasz temat (nie zdradzając jeszcze swojego zdania) i sygnalizujesz, że przedstawisz obie strony.
Akapit 2 — argumenty ZA. Dwa lub trzy argumenty przemawiające za, każdy rozwinięty przykładem.
Akapit 3 — argumenty PRZECIW. Podobna liczba argumentów przeciw (2–3), też z rozwinięciem — obie strony mają być porównywalnie rozbudowane.
Akapit 4 — zakończenie. Podsumowanie i dopiero tu Twoja wyważona opinia.
wstęp → argumenty ZA → argumenty PRZECIW → zakończenie z opinią
Zwroty do wstępu
| Zwrot | Znaczenie |
|---|---|
| Nowadays, … is a common topic of debate. | W dzisiejszych czasach … jest częstym tematem dyskusji. |
| In recent years, … has become increasingly popular. | W ostatnich latach … stało się coraz popularniejsze. |
| There are both advantages and disadvantages to… | Istnieją zarówno zalety, jak i wady… |
| This essay will discuss the pros and cons of… | W tej rozprawce zostaną omówione za i przeciw… |
| The aim of this essay is to examine both sides of… | Celem tej rozprawki jest zbadanie obu stron… |
| Opinions on … are divided. | Opinie na temat … są podzielone. |
| It is often argued that… | Często twierdzi się, że… |
Zwroty do argumentów
To tu zdobywasz punkty za spójność — tzw. linking words łączą myśli i pokazują strukturę.
| Zwrot | Znaczenie |
|---|---|
| Firstly, … / Secondly, … / Finally, … | Po pierwsze… / Po drugie… / Wreszcie… |
| One major advantage is that… | Jedną z głównych zalet jest to, że… |
| Another benefit of … is that… | Kolejną korzyścią z … jest to, że… |
| Supporters of … claim that… | Zwolennicy … twierdzą, że… |
| On the other hand, … | Z drugiej strony… |
| However, / Nevertheless, … | Jednakże / Niemniej jednak… |
| One serious drawback is that… | Jedną z poważnych wad jest to, że… |
| Critics argue that… | Krytycy argumentują, że… |
| Moreover, / Furthermore, / In addition, … | Co więcej / Ponadto / Dodatkowo… |
| This means that… / As a result, … | Oznacza to, że… / W rezultacie… |
| For example, / For instance, … | Na przykład… |
| Such as… / like… | Taki jak… / jak… |
Zwroty do zakończenia
| Zwrot | Znaczenie |
|---|---|
| In conclusion, / All in all, … | Podsumowując… |
| To conclude, / All things considered, … | Reasumując / Po rozważeniu wszystkiego… |
| Taking everything into account, … | Biorąc wszystko pod uwagę… |
| Weighing up both sides, … | Rozważając obie strony… |
| In my opinion, the advantages outweigh the disadvantages. | Moim zdaniem zalety przeważają nad wadami. |
| Personally, I believe that… | Osobiście uważam, że… |
| While both sides have merit, … | Choć obie strony mają swoje racje… |
Przykładowy plan
Temat: Czy nauka zdalna to dobre rozwiązanie? Napisz rozprawkę za i przeciw.
Wstęp: nauka zdalna stała się popularna — ma zwolenników i przeciwników.
Za: (1) oszczędza czas na dojazdy, (2) daje elastyczność.
Przeciw: (1) brak kontaktu z rówieśnikami, (2) łatwo o rozproszenie w domu.
Zakończenie: oba rozwiązania mają plusy — moim zdaniem najlepsza jest forma mieszana.
Przykładowy esej — od początku do końca
Zobacz, jak wszystko składa się w całość. Najpierw polecenie (takie jak na maturze), potem gotowa rozprawka. Łączniki zaznaczyliśmy kolorem, żeby było widać szkielet tekstu.
Polecenie: Coraz więcej osób pracuje zdalnie. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety pracy z domu. (200–250 słów)
Nowadays, more and more people work from home instead of commuting to an office every day. This essay will discuss the main advantages and disadvantages of remote work.
On the one hand, working from home has several important benefits. Firstly, it saves a great deal of time, as employees no longer have to travel to and from the office. Moreover, people can organize their own schedule, which often leads to a better work-life balance. For example, a parent can spend more time with their children while still meeting all their deadlines. In addition, many employees save money on transport, lunches and work clothes, which is a real financial benefit.
On the other hand, remote work also has some serious drawbacks. One major disadvantage is the lack of social contact, which can make employees feel lonely and isolated. Furthermore, working from home requires a great deal of self-discipline. As a result, some people find it difficult to stay focused when there is no one around to supervise them. What is more, the line between work and private life often becomes blurred, and employees may end up working far longer than they should.
In conclusion, working from home has both clear advantages and real disadvantages. In my opinion, it is an excellent solution, but only for those who are well-organized and do not mind spending long hours working on their own.
To około 235 słów — idealnie mieści się w limicie 200–250. Widać tu wszystkie cztery akapity, komplet łączników i to, że własna opinia pojawia się dopiero w ostatnim zdaniu.
Najczęstsze błędy
Zdradzanie opinii za wcześnie — w rozprawce za i przeciw opinia idzie dopiero w zakończeniu (a w wersji w pełni obiektywnej może jej w ogóle nie być — wystarczy wyważone podsumowanie obu stron).
Brak linking words — bez nich tekst jest „poszatkowany” i traci punkty za spójność.
Zła długość — trzymaj się 200–250 słów.
Zbyt jednostronna praca — rozprawka za i przeciw musi pokazać obie strony. Nie muszą być idealnie równe (może być 2:2, ale też 3:2) — ważne, żeby obie strony były przedstawione rzetelnie i z podobną starannością.
Pisanie w pierwszej osobie — w rozprawce za i przeciw unikaj I think, in my opinion czy I will discuss. Styl jest formalny i bezosobowy — używaj konstrukcji typu It is often argued that…, Some people believe…, This essay will discuss…. Własne zdanie (ostrożnie) pojawia się dopiero w zakończeniu.
Warto wiedzieć
Na maturze rozszerzonej rozprawka za i przeciw to nie jedyna forma rozprawki — jest jeszcze rozprawka opiniująca, w której od początku bronisz jednego stanowiska. Warto znać obie.
→ Rozprawka opiniująca · Co trzeba umieć na maturze
Teraz napiszesz rozprawkę bez stresu ♥