Czasowniki nieregularne to zmora wielu uczniów — ale tak naprawdę to tylko kwestia osłuchania i powtórek. Nie ma na nie żadnej reguły: ich form trzeba się po prostu nauczyć. Zebrałam tu najważniejsze z nich w jednej tabeli, pogrupowane tak, żeby łatwiej wchodziły do głowy.
Trzy formy — co to właściwie znaczy?
Każdy czasownik nieregularny ma trzy formy, i warto znać wszystkie trzy:
1. forma (bezokolicznik) — podstawowa, np. go.
2. forma (past simple) — do czasu przeszłego, np. went (I went home).
3. forma (past participle) — do czasów perfect i strony biernej, np. gone (I have gone).
W Past Simple używasz 2. formy. Trzecia przyda Ci się później, przy Present Perfect — ale dobrze uczyć się ich razem, od razu w komplecie.
→ Jak zbudować zdanie w czasie przeszłym — zajrzyj do artykułu o Past Simple.
Najczęstsze czasowniki — podstawa
| Bezokolicznik | Past Simple | Past Participle | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| be | was / were | been | być |
| have | had | had | mieć |
| do | did | done | robić |
| go | went | gone | iść / jechać |
| make | made | made | robić / tworzyć |
| say | said | said | powiedzieć |
| get | got | got / gotten | dostać |
| know | knew | known | wiedzieć / znać |
| think | thought | thought | myśleć |
| take | took | taken | brać |
| see | saw | seen | widzieć |
| come | came | come | przychodzić |
| give | gave | given | dawać |
| find | found | found | znaleźć |
| tell | told | told | powiedzieć (komuś) |
| become | became | become | stać się |
| mean | meant | meant | znaczyć |
| keep | kept | kept | trzymać / zachować |
| let | let | let | pozwalać |
| put | put | put | kłaść / położyć |
| send | sent | sent | wysyłać |
Czynności codzienne
| Bezokolicznik | Past Simple | Past Participle | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| eat | ate | eaten | jeść |
| drink | drank | drunk | pić |
| sleep | slept | slept | spać |
| buy | bought | bought | kupować |
| pay | paid | paid | płacić |
| read | read | read | czytać (zob. wymowa) |
| write | wrote | written | pisać |
| speak | spoke | spoken | mówić |
| hear | heard | heard | słyszeć |
| feel | felt | felt | czuć |
| meet | met | met | spotykać |
| leave | left | left | wychodzić / zostawiać |
| lose | lost | lost | gubić / tracić |
| win | won | won | wygrywać |
| run | ran | run | biegać |
| sing | sang | sung | śpiewać |
| understand | understood | understood | rozumieć |
| forget | forgot | forgotten | zapominać |
| wake | woke | woken | budzić się |
| begin | began | begun | zaczynać |
| spend | spent | spent | spędzać / wydawać |
| stand | stood | stood | stać |
Ruch i zmiana
| Bezokolicznik | Past Simple | Past Participle | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| drive | drove | driven | prowadzić (auto) |
| fly | flew | flown | latać |
| swim | swam | swum | pływać |
| ride | rode | ridden | jeździć (rower/konno) |
| fall | fell | fallen | spadać / upadać |
| grow | grew | grown | rosnąć |
| break | broke | broken | łamać / psuć |
| build | built | built | budować |
| throw | threw | thrown | rzucać |
| catch | caught | caught | łapać |
| bring | brought | brought | przynosić |
| teach | taught | taught | uczyć (kogoś) |
| tear | tore | torn | drzeć / rozdzierać |
| wear | wore | worn | nosić (ubranie) |
| choose | chose | chosen | wybierać |
| hide | hid | hidden | chować / ukrywać |
| hold | held | held | trzymać |
| shake | shook | shaken | trząść / potrząsać |
| steal | stole | stolen | kraść |
| freeze | froze | frozen | zamarzać |
| hurt | hurt | hurt | ranić / boleć |
| shut | shut | shut | zamykać |
Uwaga na wymowę — tu czai się kilka pułapek
Z nieregularnymi bywa tak, że pisownia myli, a wymowa potrafi zaskoczyć. Najważniejsze przypadki:
read — pisownia się nie zmienia, ale wymowa tak! Bezokolicznik read brzmi /riːd/ („riid”), a przeszłość read brzmi /red/ („red”) — dokładnie jak kolor czerwony.
tear — dwa zupełnie różne słowa pisane tak samo: tear /tɪr/ („tir”) to łza, a tear /ter/ („ter”) to drzeć. Nieregularne jest to drugie: tear → tore → torn.
-ought / -aught — cała grupa (bought, thought, caught, taught, brought) wymawia się przez długie /ɔː/ („ot”), a wpisane „gh” jest nieme. bought = „bot”, caught = „kot”.
Najlepiej sprawdzać wymowę w słowniku, który ją odtwarza — i powtarzać na głos. Oko zapamiętuje pisownię, ale to ucho decyduje, czy zabrzmisz naturalnie.
Jak się ich uczyć?
Nie na raz. Weź 5–10 czasowników dziennie, najlepiej tych, których naprawdę używasz, i ćwicz je w zdaniach, a nie jako suchą listę. Mózg zapamiętuje go-went-gone dużo lepiej, gdy ma je w kontekście: „I went home, I have gone”. A najszybciej wchodzą przez powtórki — dlatego warto ćwiczyć je regularnie.
Powodzenia w nauce — wejdą Ci w głowę szybciej, niż myślisz ♥