Quick czy quickly? Good czy well? To jedno z tych pytań, które wracają na każdym poziomie. Na szczęście zasada jest prosta: wystarczy zadać sobie jedno pytanie. Pokażemy Ci, jak odróżnić przymiotnik od przysłówka, jak tworzyć przysłówki i na jakie wyjątki uważać.
Jaki? czy jak? — najważniejsza różnica
Przymiotnik (adjective) opisuje rzeczownik, czyli osobę albo rzecz. Odpowiada na pytanie jaki?
Przysłówek (adverb) opisuje czasownik, czyli czynność. Odpowiada na pytanie jak?
She drives carefully. — Ona jeździ ostrożnie. (jak jeździ? — ostrożnie)
Po polsku robimy dokładnie to samo: ostrożny to przymiotnik, a ostrożnie to przysłówek. Jeśli wiesz, którego słowa użyć po polsku, wiesz też, którego potrzebujesz po angielsku.
Jak zbudować przysłówek
Większość przysłówków tworzymy, dodając do przymiotnika końcówkę -ly:
przymiotnik + -ly
He answered the question politely. — Grzecznie odpowiedział na pytanie.
Przy niektórych końcówkach zmienia się też pisownia:
| Przymiotnik | Przysłówek |
|---|---|
| slow | slowly — powoli |
| happy | happily — radośnie (y zmienia się w i) |
| easy | easily — łatwo |
| gentle | gently — delikatnie (znika końcowe e) |
| terrible | terribly — strasznie |
| full | fully — w pełni |
| basic | basically — w zasadzie |
Wyjątki, które trzeba znać
Kilka bardzo częstych słów nie trzyma się zasady z -ly. Najważniejszy jest duet good → well:
| Przymiotnik | Przysłówek |
|---|---|
| good | well — dobrze |
| fast | fast — szybko |
| hard | hard — ciężko, mocno |
| late | late — późno |
| early | early — wcześnie |
My sister works hard every day. — Moja siostra ciężko pracuje każdego dnia.
The bus arrived late again. — Autobus znowu przyjechał późno.
Uwaga na dwa podchwytliwe słowa: hardly i lately istnieją, ale znaczą coś zupełnie innego:
Have you seen any good films lately? — Widziałeś / Widziałaś ostatnio jakieś dobre filmy? (lately = ostatnio)
Przymiotniki, które kończą się na -ly
Niektóre słowa wyglądają jak przysłówki, ale są przymiotnikami: friendly (przyjazny), lovely (uroczy), lonely (samotny), silly (głupiutki), ugly (brzydki). Nie da się od nich zrobić przysłówka, więc gdy chcesz powiedzieć „jak”, używasz zwrotu in a … way:
She smiled at me in a friendly way. — Uśmiechnęła się do mnie przyjaźnie.
You look tired — przymiotnik po czasownikach stanu
Po czasownikach, które opisują stan albo wrażenie, a nie czynność, używamy przymiotnika. To przede wszystkim:
be · look · seem · feel · smell · taste · sound · get · become
This soup smells amazing. — Ta zupa pachnie niesamowicie.
Your plan sounds interesting. — Twój plan brzmi ciekawie.
Po polsku często mówimy tu przysłówkiem („pachnie niesamowicie”, „brzmi ciekawie”), a po angielsku stoi przymiotnik. To dlatego, że opisujemy zupę i plan, a nie czynność wąchania czy słuchania.
Ten sam czasownik może jednak opisywać czynność — wtedy wraca przysłówek:
I jeszcze jedna para, o którą często pytacie: I feel good znaczy „czuję się dobrze, mam dobry humor”, a I feel well — „czuję się zdrowo, nic mi nie dolega”. Tu well działa jak przymiotnik i znaczy „zdrowy”.
Przysłówki, które wzmacniają
Przysłówki opisują nie tylko czynności. Mogą też wzmacniać przymiotniki i inne przysłówki:
He runs incredibly fast. — On biega niesamowicie szybko.
→ Podkręć swój angielski — mocniejsze słowa zamiast „very”.
Gdzie postawić przysłówek
Przysłówek mówiący „jak” stawiamy zwykle na końcu, po czasowniku i po dopełnieniu:
podmiot + czasownik + dopełnienie + przysłówek
Please close the door quietly. — Proszę cicho zamknąć drzwi.
Szybka ściąga
jaki? (opisuje rzecz albo osobę) → przymiotnik
jak? (opisuje czynność) → przysłówek
look, feel, smell, taste, sound → przymiotnik
good → well, ale fast, hard, late bez zmian
→ Stopniowanie przymiotników — bigger, the biggest, more interesting.
Teraz quick i quickly już nigdy Ci się nie pomylą ♥